Een lactaatmeter kan gebruikt worden tijdens inspanningstesten. Steeds vaker wordt een lactaatmeter echter ook ingezet bij trainingen van (top-) sporters. De lactaatmetingen worden gebruikt om de intensiteit van een training te beoordelen en indien nodig aan te passen. Je kan zo goed in de gaten houden of je niet te intensief traint.
Wat is lactaat en waarom is het belangrijk om dit te meten?
Lactaat is een bijproduct dat ontstaat wanneer het lichaam glucose omzet in energie. Wanneer je beweegt heeft jouw lichaam brandstof nodig. Deze brandstof komt voornamelijk uit glucose (een soort suiker). Bij het omzetten van glucose in energie komt lactaat vrij. Te veel lactaat kan leiden tot vermoeidheid en verminderde prestaties. Het is een teken dat de spieren hard aan het werk zijn. Komt er te vaak veel lactaat vrij? Dan train je waarschijnlijk te intensief en heb je meer kans op blessures en overbelasting. Dit is de reden waarom atleten en coaches de lactaatwaarden graag in de gaten willen houden. Het lactaatgehalte kan gemeten worden tijdens een inspanningstest én je kan het lactaatgehalte meten tijdens trainingen.
Soorten verbranding van glucose: Aeroob en Anaeroob
De verbranding van glucose kan op twee manieren, namelijk aeroob en anaeroob. Deze soorten trainingen hebben invloed op het lactaat dat vrijkomt. Hieronder lees je meer over de verschillen in lactaatproductie bij de trainingsvormen.
Aeroob
De verbranding van glucose gaat tijdens een aerobe training met zuurstof. Dit is een lichte tot matige trainingen waarbij het lichaam genoeg tijd heeft om zuurstof naar de spieren te sturen. De energie wordt dan vrijgemaakt met een minimale productie van lactaat. Wanneer je het lactaatgehalte zou meten tijdens deze training, zou hij laag zijn.
Anaeroob
Bij intensieve(re) inspanningen kan je lichaam niet snel genoeg zuurstof leveren. Het schakelt dan over op een snellere, maar ook een minder efficiënte manier om energie te produceren. Bij deze training wordt dan ook meer lactaat geproduceerd. Het is best goed om af en toe ook intensiever te trainen, dit wil je echter niet te lang en te vaak doen om overtraining en blessures te voorkomen.
Wat is een lactaatmeter?
Een lactaatmeter is een apparaatje waarmee je de lactaatwaarden kunt meten. De lactaatmeter bestaat uit meerdere onderdelen. In de onderstaande video zie je precies hoe deze meter werkt.
De meter zelf
Op de meter zelf vind je een display waarop de resultaten verschijnen. De lactaatwaarde verschijnt op het scherm na een korte wachttijd. Soms kan je de meter zelf via Bluetooth koppelen aan andere apparaten zoals een smartphone of een sporthorloge.
Teststrips
Deze strips zijn voor eenmalig gebruik en nemen een bloedmonster op. De strip bevat een chemische stof die reageert met het lactaat in het bloed.
Prikpen
De prikpen gebruik je om een klein bloedmonster te nemen uit je vingertop.
Lactaatmeter kopen
Er zijn verschillende webwinkels waar je een lactaatmeter kunt kopen. In de Triathlonaccessoires webwinkel en in de Amazon webwinkel vind je een startpakket voor lactaatmeting. Dit startpakket bevat alles wat je nodig hebt om de lactaatmeter te kunnen gebruiken.
Wat betekenen de lactaatresultaten?
Na de lactaatmeting zie je de lactaatwaarde in millimol per liter (mmol/L). Hoe hoger deze waarde is, hoe groter de kans dat je spieren vermoeid raken. Zijn je lactaatwaarden laag tijdens een intensieve training? Dan ben je goed bezig! Wanneer ze te hoog zijn kan dat een teken zijn dat je iets rustiger moet trainen. Wanneer je een langere periode hebt getraind en je ziet dat de lactaatwaarden lager zijn geworden bij een bepaald tempo, dan zie je dat je progressie hebt geboekt. De energieproductie is dan namelijk efficiënter geworden.
Lage lactaatwaarden: 0.5-2 mmol/L
Wanneer je in rust bent of lichte activiteiten uitvoert, zijn je lactaatwaarden over het algemeen laag. Dat betekent dat je lichaam genoeg zuurstof kan leveren om energie te produceren. Bij deze waarden functioneer je voornamelijk op aerobe energie, en dat is meestal een goed teken. Als je streeft naar uithoudingsvermogen en langeafstandssporten, dan zijn dit de lactaatwaarden waar je naar toe werkt tijdens minder intensieve trainingsdagen.
Gemiddelde lactaatwaarden: 2-4 mmol/L
In deze range ben je je nog steeds aan het inspannen, maar je lichaam begint harder te werken. Het kan nog steeds voldoende zuurstof leveren, maar het begint ook wat meer lactaat te produceren. Dit is een goede range voor matige inspanning en kan handig zijn voor duurtrainingen waarbij je de intensiteit langzaam wilt opvoeren.
Hoge lactaatwaarden: 4-6 mmol/L
Op dit punt beginnen veel mensen te merken dat de inspanning zwaarder wordt. Dit is vaak het bereik waarin je lichaam van aerobe naar anaerobe energieproductie schakelt. Als je deze waarden ziet tijdens je training, weet je dat je in de zone van hoge intensiteit zit. Dit is waar veel atleten hun intervaltrainingen uitvoeren.
Zeer hoge lactaatwaarden: Boven de 6 mmol/L
Dit is de zone van maximale inspanning. Je lichaam produceert nu zoveel mogelijk lactaat omdat het hard moet werken en niet genoeg zuurstof kan leveren. Langdurige inspanning in deze range is niet duurzaam en kan leiden tot uitputting. Het is goed om te weten waar je grens ligt, maar je wilt niet te lang in deze zone blijven. Dit kan namelijk leiden tot overtraining en een grotere kans op blessures.
Lactaatmeter gebruiken tijdens een inspanningstest
In de onderstaande video zie je hoe de lactaatmeter wordt gebruikt tijdens verschillende inspanningstesten. Ze gebruiken in deze video de Lactate Pro 2 van Axonlab. Deze lactaatmeter kan mobiel worden gebruikt.
Trainen met een lactaatmeter
Ook tijdens trainingen kan je gebruik maken van een lactaatmeter. Een trainster die vaak gebruik maakt van een lactaatmeter tijdens trainingen is Grete Koens. Hoe dit eruit ziet zie je in de onderstaande video.
Veelgestelde vragen over de lactaatmeter
Hieronder vind je de antwoorden op een aantal veelgestelde vragen over de lactaatmeter. Vind jij het antwoord op jouw vraag niet terug? Stel jouw vraag dan gerust aan ons!
Hoe betrouwbaar zijn de metingen van een lactaatmeter?
De betrouwbaarheid van een lactaatmeter hangt af van verschillende factoren zoals de kwaliteit van de meter, de teststrips en de uitvoering van de test. Over het algemeen zijn professionele lactaatmeters redelijk accuraat. Zorg er altijd voor dat je de instructies goed opvolgt om de meest betrouwbare resultaten te krijgen.
Is een lactaatmeter alleen nuttig voor topsporters?
Nee, een lactaatmeter is niet alleen van belang voor topsporters. Ook als amateuratleet kun je veel inzicht krijgen in je conditie en prestaties door je lactaatwaarden te meten. Het helpt je te begrijpen wanneer je lichaam overgaat van aerobe naar anaerobe energieproductie en kan dus je training efficiënter maken.
Zijn er alternatieven voor het meten van lactaat in het bloed?
Ja, er zijn ook andere methoden om je fysieke prestaties te evalueren, zoals hartslagmeting (met behulp van een triathlonhorloge) of VO2max-tests. Echter, deze methoden geven niet dezelfde directe informatie over lactaatniveaus en de overgang van aerobe naar anaerobe energieproductie. Het kiezen van de juiste methode hangt af van wat je precies wilt weten en bereiken met je training.
Wat is lactaatdrempel?
Dit is het punt tijdens fysieke inspanning waarbij er een plotselinge stijging van de lactaatconcentratie in je bloed optreedt. Simpel gezegd: het is het moment waarop de productie van lactaat in je lichaam sneller gaat dan het vermogen van je lichaam om het weer af te breken of te gebruiken.
