Triathlonwedstrijden worden uitgevoerd over verschillende afstanden. Wereldwijd zijn er tientallen afstanden bekend voor dit soort races. In dit artikel lees je alles over de triathlon afstanden en de huidige records. Daarnaast lees je ook een stuk geschiedenis en een uitleg over het begrip triathlon.

Wat is een triathlon?

Een triathlon is een multisport, ook wel multidisciplinaire sport genoemd. Een wedstrijd bestaat uit drie achtereenvolgende onderdelen: Zwemmen, fietsen en hardlopen. Tijdens een triathlonwedstrijd concurreren sporters om als snelste de drie sporten achter elkaar te voltooien, inclusief de tijd die men kwijt is tijdens de overgang tussen de drie sporten. De sport wordt wereldwijd beoefend. Triathlon is in 1989 toegevoegd aan de Wereldspelen, in 2000 aan de Olympische spelen en sinds 2016 als Paralympische sport (Paratriathlon). Mannen en vrouwen strijden doorgaans in afzonderlijke wedstrijden tegen elkaar. Het woord stamt uit het Grieks van τρεῖς of treis (drie) en ἆθλος of athlos (competitie). Het hoogste bestuursorgaan is de International Triathlon Union (ITU). De Europese bond heet de ETU. In Nederland is de NTB (Nederlandse Triathlon Bond) het landelijk overkoepelend orgaan voor de behartiging van de belangen van de triathlon- en duathlonsport.

Triathlonwedstrijden worden uitgevoerd over meerdere afstanden. Zo bestaan er mini-triatlons (vaak voor kinderen), sprintafstanden en ultra-triathlons. De triathlon afstanden waar de meeste mensen voor trainen zijn de kwart (olympische afstand), halve en hele (Ironman) afstand. De bekendste is de hele afstand, ook wel Ironman genoemd. De wedstrijd bestaat uit 3.8 km zwemmen, 180 km fietsen en 42,2 km hardlopen (marathon).

Wat is triatlon

Zwemmen, fietsen, hardlopen… de drie sporten van een triathlon!

Een sfeerimpressie in een video

Sfeerbeelden van de Britse Triathlon. Je ziet alle sporten voorbij komen.

Welke triathlon afstanden zijn er?

Er worden per bond, per land en soms per vereniging weer andere afstanden erkend. Wij hebben alle bekende afstanden op een rij gezet. Eerst zie je een duidelijk overzicht in een tabel, daarna lees je per afstand een uitleg en de huidige records voor de Ironman afstanden.

Overzicht triathlon afstanden in een tabel

Naam afstandAfstand zwemmenAfstand fietsenAfstand lopen
Mini triatlon / IronkidsVanaf 100 meter / 0.1 kmVanaf 5 mVanaf 1 km
Novice (Australië)300 m / 0,3 km8 km2 km
3-9-3300 m9 km3 km
Halve sprint375 m / 0,375 km10 km2,5 km
Supersprint400m / 0,4 km10 km2,5 km
Novice (Europa)400 m / 0,4 km10 km2.5 km
Achtste triatlon / Sprint500 m / 0,5 km20 km5 km
ITU sprint afstand750 m / 0,75 km20 km5 km
Kwart triatlon1000 m / 1 km40 km10 km
ITU Olympische afstand1500 m / 1,5 km40 km10 km
111 afstand1000 m / 1 km100 km10 km
Halve triathlon / halve afstand / Ironman 70.3 / middenafstand / Midden1900 m / 1,9 km90 km21,1 km
ITU O23000 m / 3 km80 km20 km
222 afstand2000 m / 2 km200 km20 km
ITU O34000 m / 4 km120 km30 km
Ironman / Ironman 140.6 / hele triatlon / hele afstand / Lang3800 m / 3.8180 km42,2 km
Ultra-triathlonsLanger dan de hele afstandLanger dan de hele afstandLanger dan de hele afstand

Moeten triathlons altijd dezelfde afstand hebben?

Nee, triathlons zijn niet noodzakelijk beperkt tot deze voorgeschreven afstanden. Afstanden kunnen elke combinatie zijn van de afstand die door de organisatoren van de race is ingesteld om te voldoen aan verschillende afstandsbeperkingen of om een ​​bepaald type atleet aan te trekken.

Hoe is de standaard ITU Olympische afstand bedacht?

De standaard Olympische afstand van 1,5/40/10 werd bedacht door Jim Turl. Hij was al een lange tijd actief met triathlon-wedstrijden halverwege de jaren tachtig. Hij en zijn partner Carl Thomas organiseerden van 1982 tot en met 1997 triathlons.

Individuele evenementen en team relays

De meeste triathlons zijn individuele evenementen. Een ander formaat is de team relay (estafettetriathlon), waarbij een team om de beurt meedoet aan de race. Elke deelnemer moet een segment van zwemmen, fietsen of hardlopen voltooien. De ITU Team Triathlon wereldkampioenschappen begonnen met twee afzonderlijke classificaties voor mannen en vrouwen. In 2009 nam het een 4×4 gemengd relayformaat aan, waarbij elk team twee mannen en twee vrouwen heeft. De Olympische Jeugdspelen hebben ook een 4x gemengd estafette-triathlonevenement.

Triathlon records

Hieronder zie je een overzicht van huidige records omtrent triathlon. Records hebben bij triathlons niet dezelfde waarde als bij andere sporten. De omstandigheden per wedstrijd zijn namelijk enorm verschillend. De ene wedstrijd heeft bijvoorbeeld een vlak fietsgedeelte en bij een andere wedstrijd fiets je door de bergen. Ook de records voor het zwemgedeelte kunnen worden beïnvloed door zware stromingen. Weersomstandigheden, zoals warmte en wind spelen natuurlijk ook een hele grote rol.

Huidige Ironman records mannen

EvenementRecordAtleetWedstrijd
Volledige Ironman7:35:39Jan FrodenoChallenge Roth 2016
Zwemmen (3.862 km)41:26:00Christof WandratschIronman Oostenrijk 2006
Zwemmen (3.862 km)39:08:00Luke BellIronman New York 2012
Fiets (180.246 km)04:01:14Andrew StarykowiczIronman Texas 2017
Hardlopen (42.195 km)02:34:39Matt HansonIronman Texas 2018

Huidige Ironman vrouwen

EvenementRecordAtleetWedstrijd
Volledige Ironman8:18:13Chrissie WellingtonChallenge Roth 2011
Zwemmen (3.862 km)45:04:00Amanda StevensIronman Duitsland 2012
Zwemmen (3.862 km)40:29:00Dede GriesbauerIronman New York 2012
Fiets (180.246 km)04:26:07Daniela Ryf2018 Ironman WK
Hardlopen (42.195 km)02:44:35Chrissie WellingtonChallenge Roth 2011